Kazaz Tesbih Ve Kazaziye Tesbih

Kazaz ve kazaziye sanati 19. Yüzyılda Rus ordularıyla birlikte Karadeniz’e gelen Kafkas halkı ustalarının Trabzon’a yerleşmesiyle başlamıştır. Kazaz tesbih ve kazaziye tesbih modellerinin tohumları bu dönemlerde atılmıştır.

El İşçiliği Kazaz Tesbihler ve Kazaziye Tesbihler

Üretimi tamamen el işçiliğine dayanan kazaz tesbih modelleri, öncelikle saf altın veya 1000 ayar saf gümüş belirli bir mikron ölçüsüne kadar inceltilir. İnceltilen bu tel, kazaziye sanatının ortaya çıkmasındaki en büyük roldür. Kullanılan bu telden, tamamen kişinin kendine özgü örgü tekniklerine bağlı olarak tasarım parçalar üretilir. Bu tasarlanan ürünler çeşitli aksesuarlarla birleştirilerek takıya dönüştürülür. Eski zamanlarda yalnızca kazaziye tesbih püskülü olarak kullanımı amaçlanırken, artık günümüzde kazaziye ürünler evlerimize kadar girmiş ve dekorun büyük bir parçası haline gelmiştir.

Kazaz Tesbih Çeşitleri ve Özellikleri

Tesbih; saymak, anmak, sayarak anmak anlamlarına gelmektedir. Her tesbih tanesi bir defa anmak anlamına gelir. Namazlarımızdan sonra veya istediğimiz herhangi bir zamanda zikir çekmek, Allah’ı anmak için kullandığımız tesbihi kullanan sadece Müslümanlar değildir. Tesbihin tarihi ilk çağlara kadar dayanmaktadır. Her asırda başka bir amaç için kullanılan tesbih her dönemde insanlar tarafından alışkanlık haline gelmiştir. İlk yıllarda insanlar avladıkları hayvanın kemiklerini ipe dizip kolye olarak kullanırdı. Bu o kişinin avcılık maharetini gösteriyordu. İlk kemik tesbih o zaman ortaya çıkmıştır. Ortaçağ döneminde ise savaştan dönen askerler düşmanın kemiklerinden yaptıkları tesbihleri elleriyle getiriyorlardı. Tesbihi ilk kez ibadet amaçlı kullanan din ise Budizm’dir. Tesbihi meditasyon ve stres atma amaçlı kullanan Hindistanlılar sonrası tesbih kullanımı artmıştır. Budizm’de yeni başlayan öğrencilere için dünyevi eğlencelerden uzak durmak ve nefsi terbiye altına almak için bol taneli tesbihler ile meditasyon yapmaları önerilmiştir. Böylece ibadet için ilk kez tesbihler kullanılmaya başlanmıştır. Hindistan’da yapılan ilk tesbih sandal ağacından yapılmıştır. Bu ağaç hem sakinleştirici etkisi ve hem de güzel kokusuyla mistik huzuru arttırmaktaydı. Önce çok taneli tesbihler yapılırken daha sonra daha az taneli tesbihler de yapılmaya başlanmıştır. İlk yapılan tesbihlerin taneleri 1000 i geçmekteydi. Tesbihin çok uzun yıllar boyunca dini sembol olarak kullanıldığı yer Hindistan’dır. Öyle ki Budistlerin Hotei adındaki tanrısının elinde bile tesbih vardır. İslam âlemine baktığımızda tesbihi ilk kullanan Hindistanlılardan aldığı görülmektedir. Hristiyanlar da tesbihi Müslümanlardan almışlardır. İslam ve Hristiyan tesbihleri 33 tanedir veya 33 ün katlarıdır. Müslüman tesbihleri genelde 99 adet olur. Bazı hadislere göre peygamber efendimiz namazlardan sonra 33 defa “suphanallah” 33 defa “elhamdülillah” 33 defa “alla hu Ekber” deyip namazını bitirirmiş. Günümüzde de Müslümanlar bu hadis doğrultusunda namazlarından sonra tesbihleri ile bu zikri çekmektedirler.İslam dininde tesbihin ilk kez Hz. Ebubekir döneminde kullanıldığı rivayet edilir.Osmanlı döneminde tesbih bambaşka bir boyuta ulaşmıştır.En güzel tesbihler 16. Yüzyıl da İstanbul’da yapılmıştır. Birçok tesbih atölyesi İstanbul’da açılmıştır.Osmanlıda farklı meslek gruplarına özel olarak üretilmiş tesbihler vardır. Tesbihin süslü baş kısmına imame, 33 lük olan boncuk kısımlarına da nişane denmektedir. İmame başlangıç anlamına gelmektedir ve tesbih imame ile başlar. Günümüzde tesbih ibadet, zikir veya stres atma amaçlarıyla kullanılmaktadır. Teknolojinin gelişmesi ve malzemelerin çoğalmasıyla bir sürü tesbih çeşidi yapılmaktadır. Tesbihin taşları çeşitli kaynaklardan olabileceği gibi imameleri çeşit çeşit süslenmiş tesbihler vardır. Günümüzde tesbih sanatı zirve yapmıştır. Çeşit çeşit tesbihler kişilerin isteklerine göre yapılmaktadır. Bunların en başında kazaz tesbihler gelmektedir. İnsanların istekleri ve zevkleri doğrultusunda çeşitli kazaz tesbihler yapılmaktadır. Tamamen el işçiliği ile yapılan kazaz tesbihler çeşitli taşlar ile süslenerek de yapılmaktadır. Sadece püskülü kazaz olan tesbihler olduğu gibi tamamı kazaziye usulü yapılanlar da vardır.

- Örme kazaz tesbih: tamamı kazaz usulü yapılan tesbihlerdir.

- Erzurum Oltu tesbih kazaz püsküllü: tesbihin boncukları oltu taşından püskülü kazaz örme usulü ile yapılmıştır.

- Deve kemiği kuka tesbih kazaz püsküllü: tesbih boncukları deve kemiği ile yapılıp püskülü kazaz işlemelidir.

- Oltu pirinç işleme kazaz püsküllü tesbih: oltu taşı ve pirincin birlikte şekillendiği yine püskülü kazaz örme olan tesbihtir.

- Koçboynuzlu kazaz püsküllü tesbih: tesbihin boncukları koçboynuzundan yapılmıştır. Püskülü kazaz örmedir.

- Kaplumbağa kazaz püsküllü tesbih: boncukları kaplumbağanın kabuğundan yapılan tesbihin püskülü kazaz örmedir.

- Tamamı 1000 ayar gümüş kazaz tesbih: tesbihin boncukları da püskülü de 1000 ayar gümüşten kazaz örmedir.

- Tamamı 925 ayar gümüş kazaz tesbih: tesbihin tamamı 925 gümüş işlenerek kazaz usulü yapılmıştır.

Kazaziye Tesbih Yapımı

Kazaziye tesbihler Trabzon’a özgüdür. Tamamen el işçiliği ile yapılan bu tesbihler 24 ayar saf altın veya 1000 ayar saf gümüş 0,08 mikron kalınlığında ince tel haline getirilir ve çok ince tel ipek ipliği üzerine sarılarak belli bir kalınlık ve esnekliğe kavuşturulur. Bu küçük parçalar tasarlanan ürüne göre birleştirilip takıya dönüştürülür. Eskiden sadece tesbih püskülü yapılan kazaziye ile artık talebe göre başka ürünlerde yapılmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır:

- Örme kazaz tesbih

- Erzurum oltu tesbih kazaz püsküllü

- Deve kemiği kuka tesbih kazaz püsküllü

- Oltu pirinç işleme kazaz püsküllü tesbih

- Koç boynuzlu kazaz püsküllü tesbih

- Kaplumbağa kazaz püsküllü tesbih

- Tamamı 1000 ayar gümüş kazaz tesbih

- Oltu taşı kazaz püsküllü tesbih

Örme Kazaz Tesbih

Örme kazaz tesbih çeşidi tamamı, boncuk kısımları da gümüşün işlenmesiyle olan tesbih çeşididir. Tamamı gümüşten olduğu için fiyat olarak pahalıdır. Ayrıca ince işçilik gerektirir.

Kazaziye Tesbih Nasıl Parlatılır?

Kazaziye tesbihler gümüşten yapıldığı için bazen kararma yapabilir veya parlaklığını kaybedebilir bunun en büyük sebebi havada bulunan kükürt maddesidir. Parlaklığını kaybeden ve kararan bu tesbihlerimizi gümüş temizleme maddesi ile kolayca temizleyebilirsiniz. Gümüş ve tesbih satan yerlerden kolaylıkla temin edebileceğiniz bu maddeyi bir sünger aracılığıyla tesbihimize sürerek tesbihinin parlamasını sağlayabilirsiniz.

Trabzon Kazaz Gümüş Tesbih

Kazaz tespih ustaları daha çok Trabzon’da bulunduğu için bu isimle anılmaktadırlar. Trabzonlu özel yetişmiş tesbih ustalarının elinden çıkan bu değerli tesbihler yine onların tecrübeleriyle işlenmektedir.

Trabzon Kazaz El Örmesi Bilek Boy Gümüş Tesbih

Tamamı gümüş ve tamamı gümüşten yapılma bu bileklikler Trabzonlu ustaların ellerinde özel olarak üretilmiştir. Erkeklerin aksesuar olarak ellerinde tuttuğu ve tam bileğe göre oldukları için bu ismi almıştır.

Kazaz Tesbih Fiyatları

Kazaz tesbihler özel üretim oldukları için ve içerisinde değerli maden bulundurdukları için pahalı olabilirler. Fakat her bütçeye göre kazaz tesbih bulmak da kolaydır.

1000 Ayar Gümüş Tesbih Fiyatları

İşçiliğine ve yapan ustasına göre farklılık göstermekte olup genel olarak 1000 Ayar gümüş tesbihler 250- 600 TL arasındadır.

925 Ayar Gümüş Tesbih Fiyatları

Bu modellerde kullanılan gümüşün gramına bağlı olarak fiyat değişkenlik göstermektedir. Ancak piyasada kullanılan genel olarak; 925 Ayar gümüş tesbihler 125-450 TL arasındadır.

1